مسئله تبیین خدمات
اگر کاری تبیین و اطلاع رسانی نشود انگار انجام نشده است
در انجام پروژهها و همهی امور، حتی دستاوردها باید توجه بسیاری به مسئله اطلاع رسانی و تبیین این دستاوردها کرد. در رسانه این یک اصل است که بر این مهم تأکید دارد : (( اگر کاری رسانهای نشود، با انجام نشدنش فرقی ندارد)). البته باید توجه کنید که دچار آسیبها و منجلابهای خودنمایی و خودبزرگ انگاری این مسئله نشویم. اصطلاح جهاد تبیین را نخستین بار از زبان آیتالله خامنهای رهبر جمهوری اسلامی ایران در اردیبهشت سال ۱۳۹۵هـ.ش، شنیدهایم، اصطلاحی که در آذر سال ۱۴۰۰هـ . ش ایشان دوباره به تبیین و بررسی آن پرداختند. جهاد تبیین به همین مسئله اشاره دارد، کار برای رضای خداست، بله درست است، کار با نیت دل و درون خود ما است، بله درست است اما حتما نیاز به اطلاع رسانی دارد. باید گفت خوبیها را. چرا باید گفت؟ برای این که شکرگزاری کنیم اتفاقات خوب را. فقط نقاط ضعف را نبینیم، کار درستی انجام شده است ، خب مطرح کنیم، بیان کنیم، رسانهای کنیم، بگذاریم بماند در تاریخ، تجربه شود برای استفاده نسلهای بعد. ما مکلف به جهاد تبیین هستیم. آیتالله خامنهای معتقد است این اصطلاح از وصیتنامه امام علی(ع) به حَسَنین(ع) گرفته شده است؛ که در صورت محقق شدن جهاد تبیین، به دستاوردهایی نظیر «جلوگیری از تحریف»، «حفظ پشتوانه اجتماعی» و «از بین رفتن مشکلات» خواهیم رسید. جهاد تبیین ابعاد مختلفی دارد که قطعا یکی از جنبههای آن اطلاع رسانی خدماتی است که شما به عنوان مدیر یا سازمانتان در یک حوزه در حال انجام آن هستید.
فعالیتهای روزمره مانعی برای مسئله تبیین
نکند که فعالیتهای روزمره و انباشت کارهای روزانه بشود مانعی برای انجام این وظیفه سنگین. نگذارید از جهاد تبیین غفلت شود ضمن این که حتما از آسیبها و خودنماییهای غلط باید دوری کنید. نباید به این فکر کنید که اگر به طور مثال جایی بیان کنید که من فلان بازدید را رفتم یا فلان کار را تیم من انجام داده است، بقیه فکر کنند که شما دچار خود تعریفی هستید، بیان کنید، تبیین کنید ولی با نیت درست با نیت جهاد تبیین
در تبیین تلاشها اصل را بر صداقت بگذارید
جز راست نباید گفت و هر راست هم نشاید گفت، حرفهای بی بنیان و اساس جایی برای مطرح شدن نباید داشته باشند، ما در مسیری مبتنی بر اساس صداقت باید رفتار کنیم. البته این صداقت با سادگی و ساده لوحی زمین تا آسمان فاصله دارد، با حماقت فرق دارد. صداقت یعنی همان شفافیت، همان روان بودن، یعنی جسارت عقلانی.
اولین گامها در تفویض اختیار
شناخت دقیق و شفافسازی کاری که میخواهید به انجام رسد. گام نخست برای تفویض اختیار است. کار مورد نظر شما دقیقاً چیست؟ چگونه ارزیابی میشود؟ مهلت انجام آن تا کی است؟ به چه مهارتها، تواناییها و شایستگیهایی برای انجام آن به بهترین نحو ممکن نیاز است؟
خود بیانگری تأثیرگذار، مقدمهای بر جهاد تبیین و مدیریت تغییر
بیان ارزشها همانطور که گفتیم ایراد که ندارد هیچ، حتی تکلیف است. این ارزشها میتواند در دستاوردهای مدیریتی و سازمانی باشد یا حتی شیوهها و ارزشهای فردی شما در پوشش آراستهی خود، دکور دفترتان، نوع صحبت کردن و یا در رفتار شما باشد که متجلی میشود. این آغازیست برفرایند مدیریت تغییر. افراد متوجه این موارد شده و درباره آن میپرسند یا حرف میزنند. آنها اغلب پس از مدتی شجاعت لازم را به دست میآورند تا خودشان نیز مجری تغییر شوند. دیگران هرچه بیشتر دربارهی این مسایل صحبت کنند، تأثیر نهایی بزرگتر خواهد بود.
خود بیانگری و مدیریت تغییر
در میانهروترین حد پیوستهی تغییر نوعی از خود بیانگری وجود دارد که به آرامی بر انتظارات دیگران تأثیر میگذارد، خود بیانگری تأثیرگذار خواه عملی اعتراضی و عامدانه است یا گاهی فقط ابراز وجود ارزشهای فردی یا گروهی است که میتواند در قالب گفتار، چینش دفتر، شیوه انجام امور و کارها یا در قالب رفتار به آرامی فضای کاری را تغییر دهد. هنگامی که دیگران متوجه این بیانگری میشوند درباره آن صحبت خواهند کرد و در نهایت ممکن است به این شجاعت دست یابند تا آن را در عمل امتحان کنند. هر چه افراد بیشتر دربارهی عمل خارج از هنجار فرد مورد نظر صحبت کنند یا هر چه بیشتر این عمل تکرار شود تأثیر فرهنگی آن بیشتر خواهد بود
حوزههای تکلف به تبیین
بعضی از موضوعاتی که به تبیین نیاز دارد طبق بیانات آیتالله خامنهای رهبر جمهوری اسلامی ایران ، شامل این موارد میشوند :
1. دستاوردها و کارآمدی نظام
2. ظرفیتهای گوناگون کشور
3. تاریخ دوران مشروطه
4. اندیشه مقاومت
5. سبک زندگی ایرانی اسلامی
6. حفظ وحدت
7. حقوق زن
8. خانواده و فرزندآوری
9. وجدان کاری و انضباط اجتماعی
10. ارزش معلّم
11. ایثارگری
12. سیرهی شهدا
13. ارزش کار و کارگر
و …
