آموزش و توانمندی کارکنان برای تربیت یک تیم موفق بودن
آموزش و توانمندی کارکنان برای تربیت یک تیم موفق بودن
نکتهی مهم در تربیت یک تیم موفق، بحث آموزش و توانمندسازی اعضای آن تیم است. در این مسیر از دانش نهفته و دانش ضمنی اعضای تیم میبایست استفاده کرد که بتوان در قالب کلاسهای آموزشی این فرآیندهای انتقال مفاهیم را درست هدایت کنیم، درست جا به جا کنیم تا به یک دانش جدید دست پیدا کنیم و هم با استفاده از دانش روز، تحصیلات آکادمیک و برگزاری کنگرههای آموزشی، سطح بلوغ رفتاری و تصمیمگیری تیم را افزایش دهیم.
آموزش، زمینهساز خلاقیت و نوآوری منابع انسانی است
منابع انسانی ارزشمندترین سرمایهی سازمانی به شمار میرود، زیرا انسان محور اصلی تحول در سازمانهاست. برای ارتقای منابع انسانی تمهیدات گستردهای در سازمانها فراهم میشود. آموزش، پژوهش و زمینهسازی برای خلاقیت و نوآوری ابزار عمدهی ارتقای منابع انسانی هستند. آموزش منابع انسانی محرکی برای ایجاد تحول اجتماعی است و افراد را برای تحرک شغلی و شکوفایی استعدادهایشان آماده میسازد و باعث ایجاد حوزهای وسیع از اندیشهها و مهارتهای لازم برای ایجاد جامعهی نوین و توسعه یافته میشود، به عبارتی دیگر تغییرات مکرر و جهان بیثبات امروز، داشتن یک نیروی کار متعهد، توانا و آموزش دیده برای رشد و کامیابی هر سازمان را حیاتی میسازد.
سازمانها برای سازگاری با محیط نیازمند تغییرات درونیاند
جهت اجرای هر گونه تغییری در سازمان، مدیریت باید به فکر آموزش و آگاه کردن کارکنان خود باشد در باب اهمیت آموزش میتوان گفت که آموزش عاملی مؤثر در توسعهی سیاستهای اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی میباشد، زیرا که زیربنای توسعهی سیاسی و اقتصادی در دانشگاهها و مؤسسات آموزشی بنا میشود. همچنین آموزش موجب سخت کوشی و بر عهده گرفتن، مسئولیت، نشان دادن ابتکار عمل و خلاقیت میشود. تحقیقات نشان میدهد که آموزش بر نگرش بهرهوری، خلاقیت و نوآوری آنان و عملکرد کارکنان تأثیر میگذارد.
آموزش ضمن خدمت، مهمترین راه برای سازگاری با تغییرات روز
بنابراین آموزش اثر بخش میتواند موجب برتری عملکرد سازمانی و همچنین زمینه ساز رشد کارکنان باشد. در این میان آموزش ضمن خدمت یکی از مهمترین آموزشهای سازمانی به شمار میرود زیرا که نیازهای شغلی و شرایط محیطی دائم در حال تغییر است و این آموزش میتواند به افراد برای سازگاری با تغییرات محیطی کمک کند در واقع هدف اصلی آموزش ضمن خدمت هماهنگ کردن نیازها و علایق افراد با نیازها و اهداف سازمان میباشد تا از طریق کسب مداوم دانش مهارتها و نگرشهای مطلوب بهبود عملکرد افراد را در محیط کار فراهم سازد. به عبارتی شکست اغلب سازمانها ناشی از عدم آموزش و توسعه کارکنان است و هدف اصلی آموزش بهبود عملکرد فردی و سازمانی است.
تربیت و پرورش تیم (( Education))
تربیت و پرورش یعنی فعالیتی که هدفش توسعه دانش، مهارت، ارزشهای اخلاقی و درک و فهم همه جنبههای زندگی است. هدف تربیت یا پرورش این است که افراد درک و فهم خود را نسبت به عقاید و سنتهای اثر گذار بر جامعه افزایش دهند. هدف پرورش این نیست که افراد را برای شغل آماده کند بلکه هدفش این است که افراد بتوانند دامنه وسیعی از فعالیتها را تحلیل و تعریف کنند. در تربیت هرگز به آموزش تخصصی کارکنان ( انجام موفقیت آمیز وظایف شغلی ) محدود نیست بلکه باید به ایجاد فرهنگ کاری جدید افراد منجر گردد.
شایستگیهای مورد نیاز مدیران
شایستگی مجموعهای از دانش، مهارت و نگرشهای سازمان بندی شده است که به بهبود عملکرد فرد در محیط کار کمک میکند. مک لاگان در سال ۱۹۸۹ شایستگی ها را به ۵ دسته زیر تقسیم کرده است:
- نقشهای سنجش و تحلیل
- نقشهای توسعه
- نقشهای استراتژیک
- نقش مربی یا تسهیلکننده
- نقش اداری
جامعترین مطالعه در حوزهی شایستگیهای مدیران توسط انجمن آمریکایی آموزش و توسعه انجام گرفته است. در این مدل شایستگیها به ۳ دستهی کلی تقسیم میشود که یکی از مهمترین آنها « نقش متخصص یادگیری و بهبود عملکرد » است که خود ۴ زیر نقش دارد:
- تحلیلگر یادگیری: که در این نقش فرد باید بتواند تعیین کند چگونه یادگیری در محیط کار میتواند به بهبود عملکرد شرکت و تحقق استراتژی سازمان منجر شود.
2. شریک راهبردی کسب و کار: شریک کسب و کار یعنی از دانش کسب و کار به منظور ایجاد آموزشی که عملکرد را بهبود ببخشد استفاده کند.
تاریخچه آموزش ضمن خدمت
آموزش و پرورش نیروی انسانی در سازمان تا پیش از سده ۱۴ خورشیدی به صورت منظم و علمی مورد توجه نبوده است. با رشد سریع شهرها، بزرگتر شدن ادارات دولتی و همچنین پیچیدهتر شدن ادارهی امور عمومی در اوایل سده ۱۴ خورشیدی، توجه به آموزش کارکنان مورد اهمیت قرار گرفت. نخستین نشانههای آموزش منظم نیروی انسانی در مکتب مدیریت علمی مشاهده میشود.
تا پس از جنگ جهانی دوم در کشورهایی مانند انگلستان برنامههای آموزشی جامع و مناسبی برای کارکنان سازمانهای دولتی وجود نداشت، لیکن پس از جنگ اداره کل کارآموزی و آموزش وابسته به وزارت خزانه داری تأسیس شد و برنامه های آموزشی خود را برای حل مسائل مربوط به توسعهی ملی آغاز نمود. چند سال بعد در فرانسه نیز برای اولین بار مرکز آموزش جدیدی به نام مدرسه ملی امور اداری تأسیس گردید. این مرکز به منظور ارتقاء کیفیت و کارایی نیروی انسانی در سازمانهای دولتی بر اجرای برنامه های آموزشی جامع همت گمارد. دولت آمریکا نیز در سال ۱۳۳۷ با تصویب اولین قانون در کنگره این کشور راه را برای آموزش نیروی انسانی در بخش دولتی باز کرد.
آموزش ضمن خدمت در ایران
در ایران نیز مانند بسیاری از کشورها آموزش ضمن خدمت به صورت شاگرد – استادی وجود داشته است اما آموزش ضمن خدمت به صورت امروزی و بهشیوه مؤسسهای تا اواسط دهه ۱۳۱۰ مطرح نبوده است. در سال ۱۳۱۴ در راه آهن ایران مرکزی به نام « هنرستان فنی راه آهن » تأسیس شد. دگرگونیهای سیاسی و اجتماعی در ایران نیز توجه دولت را به امر آموزش نیروی انسانی در بخش دولتی معطوف کرد. چنان که در تهیّه قانون استخدام کشوری مصوب ۱۳۴۵ فصل جداگانهای به امر آموزش کارکنان اختصاص داده شد. این اقدام نقطه آغازی در امر آموزش نیروی انسانی در سطح گسترده و منظم تلقی گردید. تأسیس مرکز آموزش مدیریت دولتی در سال ۱۳۴۸ و آغاز فعالتیهای آموزشی این مرکز جهت آموزش گسترده و منظم در دورههای کوتاه مدت و بلندمدت، علاوه بر فراهم نمودن زمینههای آموزش کارکنان دولت، اهمیت موضوع را بیش از پیش آشکار نموده و راه را برای تجدید بنای نیروی انسانی در سازمانهای دولتی باز کرد.
